u उ

ukta (उक्त)
1. mówiony, powiedziany 2. rzeczony, wyżej wymieniony
ukti (उक्ति)
1. mowa, język 2. wypowiedź, powiedzenie 3. historyjka, wymysł
ugra (उग्र)
1. ostry, srogi, groźny 2. straszny, okrutny, dziki 3. straszliwy, przerażający 4. silny, przemożny 5. zbyt intensywny, skrajny, ekstremaalny 6. pol. radykalny 7. gniew, wściekłość, furia
ugratā (उग्रता)
1. dzikość, furia 2. okrucieństwo 3. okropieństwo, horror 4. skrajność
ucita (उचित)
1. właściwy, prawidłowy 2. stosowny, odpowiedni, pasujący 3. słuszny, uzasadniony 4. akceptowalny, możliwy do przyjęcia 5. celowy, konieczny
ucca (उच्च)
1. wysoki 2. szczytny, wzniosły 3. wyższy 4. górny
uccatā (उच्चता)
1. wysokość 2. wysoki poziom/stopień/pozycja 3. doskonałość, perfekcja
uccarita (उच्चरित)
wymówiony, wypowiedziany
uccāṭana (उच्चाटन)
1. odstraszenie, odpędzenie, odegnanie (za pomocą magii) 2. zrażenie, odstręczenie, odseparowanie
uccāra (उच्चार)
wymowa
uccāraṇa (उच्चारण)
1. wymawianie, wypowiadanie 2. formułowanie, wyrażanie 3. artykulacja
uccāraṇīya (उच्चारणीय)
= uccārya
uccārita (उच्चारित)
1. wymówiony, wypowiedziany 2. artykułowany
uccārya (उच्चार्य)
wymawialny, dający się wymówić
uccaiḥ (उच्चैः)
głośno, na głos
ucchinna (उच्छिन्न)
1. wyrwany, wykorzeniony 2. zniszczony
ucchiṣṭa (उच्छिष्ट)
1. pozostawiony (np. jedzenie), odrzucony 2. pobrudzony, zabrudzony, zbrukany, zanieczyszczony 3. resztki jedzenia
ucchṛṁkhalatā (उच्छृंखलता)
1. brak umiaru, niepowściągliwość, nieopanowanie, niepohamowanie 2. zapamiętałość, zapamiętanie
ucchedana (उच्छेदन)
wykorzenienie, usunięcie
ucchvāsa (उच्छ्वास)
1. wydech 2. oddech 3. westchnienie 4. rozdział książki (powieści)
ujjvala (उज्ज्वल)
1. jasny, świetlisty, promienny 2. czysty, biały, nieskalany 3. lśniący, błyszczący 4. wspaniały, olśniewający, piękny 5. żarliwy
ujjvalatā (उज्ज्वलता)
1. jasność, świetlistość, blask 2. czystość, biel
ujjvalana (उज्ज्वलन)
1. błyszczenie, świecenie, pałanie 2. blask, promienność 3. czyszczenie, pucowanie, doprowadzanie do połysku
ujjvalita (उज्ज्वलित)
1. rozjaśniony, rozpromieniony 2. wyczyszczony, wypolerowany
utṛṇa (उतृण)
uwolniony od zobowiązania, wolny od długu
utkaṁṭhā (उत्कंठा)
żarliwe pragnienie, tęsknota
utkaṁṭhita (उत्कंठित)
1. zmartwiony, zasmucony, zrozpaczony 2. ubolewający, żałujący 3. smucący się, tęskniący 4. zakochany 5. mocno pragnący
utkaṭa (उत्कट)
1. przekraczający zwykłą miarę, przewyższający, przerastający, nadmierny 2. rozległy, szeroki (jak sława) 3. obfitujący w 4. zapalczywy, gorliwy, namiętny 5. oszalały
utkarṇa (उत्कर्ण)
mający podniesione uszy, o sterczących do góry uszach (o zwierzęciu)
utkarṣa (उत्कर्ष)
1. wywyższenie, wyniesienie 2. wzniosłość, dostojeństwo, wspaniałość, znakomitość 3. wyższość, wybitność, ponadprzeciętność 4. wzrost, zwiększenie, powiększenie 5. rozwój, wzlot
utkarṣaka (उत्कर्षक)
1. podnoszący, wynoszący 2. wzrastający, rosnący, narastający, przybierający 3. rozwijający się
utkarṣatā (उत्कर्षता)
1. doskonałość 2. wysoki poziom 3. nadmierność
utkalita (उत्कलित)
1. rozpuszczony, rozluźniony, niezwiązany 2. kwitnący, rozkwitły
utkīrṇa (उत्कीर्ण)
1. wydrążony, wyrzeźbiony, wyryty, wygrawerowany 2. wycięty, wykrojony
utkoca (उत्कोच)
łapówka, przekupstwo
utkṛṣṭa (उत्कृष्ट)
1. wybitny, nieprzeciętny, górujący nad innymi 2. znakomity, doskonały
utkṛṣṭatā (उत्कृष्टता)
1. doskonałość 2. wyższość, przewaga
utkhanana (उत्खनन)
1. kopanie, wykopywanie, odkopywanie 2. wykopalisko
uttapta (उत्तप्त)
1. podgrzany, rozgrzany, rozpalony 2. podniecony, pobudzony, podekscytowany 3. rozgniewany 4. zaniepokojony, zmartwiony, zatroskany 5. zrozpaczony
uttama (उत्तम)
1. najwyższy 2. najlepszy, najwspanialszy, najdoskonalszy 3. wyborny, wyborowy, znakomity 4. ostatni
uttamatā (उत्तमता)
1. doskonałość 2. wartość 3. wyższość, przewaga
uttara (उत्तर)
1. dalszy 2. następny, kolejny 3. późny 4. ostatni 5. przyszły 6. górny 7. zewnętrzny (np. ubranie) 8. przewyższający, najwyższy, najlepszy 9. odpowiedź 10. konkluzja, wniosek 11. wynik, rezultat 12. obrona, usprawiedliwienie 13. rewanż, odwet 14. północ
uttaraṇa (उत्तरण)
1. przeprawianie się na drugi brzeg, przekraczanie 2. lądowanie, desant
uttarīya (उत्तरीय)
1. wierzchnie ubranie 2. szal, chusta
uttarottara (उत्तरोत्तर)
1. coraz bardziej, coraz wyżej, coraz dalej 2. stopniowo 3. nieustannie, ciągle, stale 4. pl. odpowiedź, replika, riposta
uttala (उत्तल)
wypukły
uttāna (उत्तान)
1. leżący na plecach 2. do góry nogami, odwrócony
uttāla (उत्ताल)
1. olbrzymi, ogromny 2. wysoki, strzelisty, spiętrzony
uttīrṇa (उत्तीर्ण)
1. przekroczony 2. wyzwolony 3. zdany
uttuṁga (उत्तुंग)
wzniosły, wyniosły
uttejanā (उत्तेजन)
1. bodziec, impuls 2. pobudzenie, stymulacja 3. podniecenie, wzburzenie, ekscytacja 4. dodanie odwagi, zachęta, otucha, poparcie
uttejita (उत्तेजित)
1. podniecony, przejęty, podekscytowany 2. pobudzony, zachęcony
uttolana (उत्तोलन)
podnoszenie, unoszenie, dźwiganie
uttolita (उत्तोलित)
podniesiony, wzniesiony (flaga)
utthāna (उत्थान)
1. powstanie, podniesienie się 2. obudzenie się, ożywienie, odżycie 3. postęp, rozwój 4. rozdział wprowadzający (utworu literackiego)
utthānaka (उत्थानक)
wznoszący się, postępujący, progresywny
utthāpana (उत्थापन)
1. wznoszenie, podnoszenie 2. podrzucanie 3. ustawianie posągu bóstwa 4. wystrzelenie (rakiety)
utpatti (उत्पत्ति)
1. początek, powstanie 2. narodziny 3. wytwór, produkt 4. wytwarzanie, wydawanie (dźwięku)
utpanna (उत्पन्न)
1. powstały 2. wytworzony 3. zrodzony
utpala (उत्पल)
1. rodzaj błękitnego lotosu 2. lotos
utpāṭana (उत्पाटन)
wyrwanie, wykorzenienie
utpāṭita (उत्पाटित)
wyrwany, wykorzeniony
utpāta (उत्पात)
1. kataklizm, klęska żywiołowa 2. zamęt, zamieszanie, chaos 3. gwałt, krzywda, niegodziwość
utpātī (उत्पाती)
1. agresywny, gwałtowny, niszczycielski 2. podżegacz
utpāda (उत्पाद)
wyrób, produkt
utpādaka (उत्पादक)
1. wytwarzający, produkujący 2. wydajny, produktywny 3. produkcyjny 4. wytwórca, producent 5. fabrykant
utpādakatā (उत्पादकता)
wydajność, efektywność, produktywność
utpādana (उत्पादन)
1. produkcja 2. produkt
utpādita (उत्पादित)
wytworzony, wyprodukowany
utpādī (उत्पादी)
1. wytwarzający, produkujący 2. produktywny
utpādya (उत्पाद्य)
mający zostać wyprodukowany, przewidziany do produkcji
utpīḍaka (उत्पीडक)
dręczyciel, ciemięzca, prześladowca
utpīḍana (उत्पीडन)
1. dręczenie, ciemiężenie, nękanie, dokuczanie 2. prześladowanie, molestowanie
utpīḍita (उत्पीडित)
dręczony, nękany, ciemiężony
utpravāsa (उत्प्रवास)
emigracja
utprekṣā (उत्प्रेक्षा)
1. porównanie 2. przykład, ilustracja 3. metafora
utpreraka (उत्प्रेरक)
katalizator
utphulla (उत्फुल्ल)
1. w pełni rozkwitły (kwiat) 2. szeroko otwarty (oczy) 3. promienny (twarz)
utsa (उत्स)
poet. źródło, fontanna
utsaṁga (उत्संग)
1. biodro 2. podołek 3. kolana 4. plaska powierzchnia (dachu) 5. stok, zbocze, grzbiet 6. wewnętrzna lub środkowa część 7. warstwa
utsaṁgita (उत्संगित)
1. wzięty na kolana 2. trzymany w objęciach, obejmowany, przytulany
utsarga (उत्सर्ग)
1. wylewanie, wydalanie, wypuszczanie, wyrzucanie 2. porzucanie, zostawianie, opuszczanie, wyrzekanie się 3. udzielanie, użyczanie, przyznawanie 4. oddanie, ofiarowanie, poświęcenie 5. ofiara 6. dar, donacja, dotacja 7. dedykacja
utsargī (उत्सर्गी)
1. oddający się, poświęcający 2. składający się w ofierze
utsava (उत्सव)
1. radowanie się, świętowanie 2. święto, festiwal 3. uroczystość 4. ceremonia
utsāha (उत्साह)
1. siła, wysiłek 2. gorliwość, zapał, entuzjazm 3. morale
utsāhaka (उत्साहक)
zachęcający, dopingujący, inspirujący
utsāhita (उत्साहित)
= utsāhī
utsāhī (उत्साही)
1. energiczny 2. wytrwały 3. pełen zapału, entuzjastyczny 4. zachęcony, pobudzony, zainspirowany
utsuka (उत्सुक)
1. niespokojny, niecierpliwy 2. gorliwy, skwapliwy, chętny 3. żarliwy, zagorzały 4. gorąco pragnący, tęskniący do czegoś 5. ostry, przenikliwy
utsukatā (उत्सुकता)
1. niepokój, nerwowość, niecierpliwość 2. skwapliwość, gorliwość, zapał 3. ostrość, przenikliwość
uḍḍayana (उड्डयन)
1. latanie, lot 2. lotnictwo, awiacja
udaka (उदक)
1. woda 2. polewanie wodą
udadhi (उदधि)
trzymający wodę, ocean
udaya (उदय)
1. powstanie, wzniesienie się, wzejście, zaświtanie 2. wspięcie się, wejście na górę 3. wschód 4. pojawienie się, nadejście 5. światło, blask 6. wzrost, postęp 7. pomyślność, dobrobyt
udayī (उदयी)
1. wznoszący się, podnoszący 2. dobrze prosperujący
udara (उदर)
1. brzuch 2. trzewia, wnętrzności, jelita 3. łono 4. wnętrze
udarīya (उदरीय)
brzuszny
udātta (उदात्त)
1. wysoki, wzniosły 2. wysoki (ton) 3. wyraźny (akcent) 4. wielki, wybitny, znakomity, znamienity 5. wielkoduszny, wspaniałomyślny, szczodry 6. ukochany, drogi 7. wysoki lub ostry ton/akcent
udāra (उदार)
1. szlachetny, wielkoduszny 2. znamienity, prześwietny 3. hojny, szczodry, wspaniałomyślny 4. umiarkowany, liberalny
udāratā (उदारता)
1. szlachetność 2. wielkoduszność, wyrozumiałość 3. szczodrość, hojność
udāratāvāda (उदारतावाद)
liberalizm
udāsa (उदास)
1. siedzący z boku, trzymający się na uboczu 2. obojętny, niezaangażowany 3. bierny, apatyczny, bezczynny 4. smutny, przygnębiony 5. samotny, opuszczony 6. pochmurny, posępny, ponury 7. wyblakły
udāsī (उदासी)
1. asceta 2. nazwa sikhijskiej sekty 3. członek sekty udasinów 4. = udāsa 5. samotny, wycofany
udāsīna (उदासीन)
1. obojętny, niezainteresowany 2. chłodny, oziębły 3. apatyczny, zobojętniały 4. bierny, pasywny 5. niezaangażowany
udāsīnatā (उदासीनता)
1. obojętność, brak zainteresowania 2. apatia, zobojętnienie 3. bierność, 4. bezwład, inercja
uddeśya (उद्देश्य)
1. intencja, zamiar, cel 2. motyw 3. sens, sedno, istota sprawy 4. kierunek, tendencja 5. gram. podmiot
udvigna (उद्विग्न)
1. zaniepokojony, zmartwiony, zatroskany 2. niespokojny, zdenerwowany 3. zmieszany, zakłopotany 4. przygnębiony, przybity
udvega (उद्वेग)
1. szybki chód 2. szybki ruch w górę 3. pośpiech, impet, gwałtowność, raptowność, porywczość 4. pobudzenie emocjonalne, przypływ uczucia, burza uczuć 5. namiętność, pasja 6. humor, nastrój 7. niepokój, lęk, obawa, strach 8. niepewność, konsternacja, konfuzja, oszołomienie 9. przybicie, przygnębienie
unnata (उन्नत)
1. wzniosły, podniosły 2. wysoki 3. dobrze rozwinięty, zaawansowany 4. prosperujący 5. progresywny, postępowy
unnati (उन्नति)
1. wchodzenie, wspinanie się 2. wznoszenie się, wzlot 3. postęp, rozwój 4. poprawa, polepszenie 5. poprawienie, ulepszenie, udoskonalenie
unmīlana (उन्मीलन)
1. otwarcie oczu, podniesienie powiek 2. pojawienie się, ukazanie, stanie się widocznym 3. rozwinięcie, roztoczenie
unmukha (उन्मुख)
1. podnoszący twarz, patrzący w górę 2. sięgający, aspirujący, dążący 3. skłonny, skłaniający się (ku) 4. gotowy, będący w pogotowiu, czujny 5. oczekujący, wyczekujący
unmeṣa (उन्मेष)
1. otwarcie oczu, patrzenie (na) 2. pojawienie się, przejaw, manifestacja 3. mgnienie oka, chwilka
upakaraṇa (उपकरण)
1. przyrząd, instrument, aparat 2. narzędzie, środek 3. sprzęt, aparatura, urządzenie 4. wyposażenie, ekwipunek 5. materiały 6. insygnia (królewskie)
upakāra (उपकार)
1. dobroczynność 2. dobroć, życzliwość 3. łaskawość, przychylność, względy 4. korzyść, pożytek, pomoc 5. poparcie, protekcja, ochrona, opieka
upakrama (उपक्रम)
1. etap przygotowań, stadium początkowe 2. przygotowanie, wstęp 3. rozpoczęcie, początek 4. przedsięwzięcie 5. środek doraźny
upagata (उपगत)
1. nadeszły, doszły, przybyły 2. otrzymany, uzyskany, osiągnięty 3. uchwycony, zrozumiany 4. poniesiony (koszt) 5. przyjęty, zaakceptowany
upagati (उपगति)
1. przyjście, dojście, dotarcie 2. osiągnięcie 3. zrozumienie 4. akceptacja
upagama (उपगम)
= upagati
upagamana (उपगमन)
= upagati
upagraha (उपग्रह)
1. satelita, sztuczny satelita 2. poparcie, zachęta, otucha 3. pomoc, wsparcie
upagrahaṇa (उपग्रहण)
1. trzymanie 2. złapanie, schwytanie 3. studiowanie świętych tekstów
upacāra (उपचार)
1. służba, obsługa 2. leczenie 3. pielęgnowanie, opieka medyczna 4. lekarstwo, lek 5. akcesorium 6. akcesoria, przybory do nabożeństwa
upacāraka (उपचारक)
1. służący, usługujący, obsługujący 2. leczący 3. pielęgniarz
upacārī (उपचारी)
= upacāraka
upajīvana (उपजीवन)
1. = upajīvikā 2. zależność finansowa od kogoś, bycie na czyimś utrzymaniu
upajīvikā (उपजीविका)
1. utrzymanie, środki do życia, środki utrzymania 2. dodatkowe źródło dochodów
upajīvī (उपजीवी)
1. zależny od wsparcia 2. osoba zależna, będąca na czyimś utrzymaniu
upadāna (उपदान)
1. dotacja, grant, subsydium 2. zasiłek, dodatek
upadeśa (उपदेश)
1. wskazówka, instrukcja 2. rada, porada 3. duchowe pouczenie
upadeśaka (उपदेशक)
1. pouczający, dydaktyczny 2. doradca 3. instruktor 4. preceptor, mentor 5. misjonarz
upadeśī (उपदेशी)
1. udzielający rad, pouczający, instruujący 2. mądry, mędrzec
upadeśya (उपदेश्य)
1. godny pouczenia, zasługujący na poradę 2. nadający się na ucznia
upadrava (उपद्रव)
1. nagłe zakłócenie, zaburzenie 2. zamęt, zamieszanie, zgiełk, hałas 3. eksces, rozróba 4. powstanie, rewolucja, rebelia 5. nagła komplikacja, pogorszenie, nawrót choroby
upalakṣya (उपलक्ष्य)
1. znak, oznaka 2. implikacja, konsekwencja 3. okazja 4. wywnioskowany
upalabdhi (उपलब्धि)
1. osiągnięcie, zdobycie, uzyskanie 2. zrozumienie, uchwycenie 3. spostrzeżenie, dostrzeżenie, zauważenie, zaobserwowanie
upasaṁhāra (उपसंहार)
1. epilog, zakoṇczenie 2. konkluzja, wniosek 3. podsumowanie, streszczenie, reasumacja 4. koniec, śmierć 5. zniszczenie, zagłada 6. powstrzymanie, powściągnięcie, wycofanie 7. zabranie 8. przyciągnięcie do siebie, przyniesienie 9. podporządkowanie sobie
upasarga (उपसर्ग)
1. gram. prefiks, prepozycja 2. dodatek 3. kłopot, niepowodzenie 4. zmiana chorobowa 5. med. napad, atak, paroksyzm 6. choroba zakaźna 7. objaw, symptom śmierci 8. zjawisko naturalne 9. astr. zaćmienie
upādhi (उपाधि)
1. położenie na miejscu czegoś innego, zastąpienie 2. substytut 3. coś, co może być wzięte za coś innego, co wygląda jak coś innego, miraż, pozór 4. widmo, zjawa, fantom, przywidzenie 5. cecha charakterystyczna, szczególność, atrybut 6. odznaczenie, odznaka 7. tytuł, ranga, stopień, dyplom 8. przezwisko, przydomek 9. przypuszczenie, domniemanie, domysł 10. oszustwo 11. warunek, ogranicznik, ograniczenie, uwarunkowanie
upāsanā (उपासना)
1. siedzenie obok 2. towarzyszenie, usługiwanie, służenie 3. cześć, adoracja 4. kult
upekṣā (उपेक्षा)
1. lekceważenie 2. obojętność 3. pogarda
ullāsa (उल्लास)
1. wspaniałość, promienność, świetlistość 2. wyjście na zewnątrz, wyłonienie się 3. pojawienie się, stanie się widocznym, ujawnienie się, ukazanie się 4. wzrost, powiększenie się, rozwój 5. emitowanie, wyłonienie 6. radość, rozkosz, zachwyt, uniesienie, ekstaza 7. rozdział w książce (szczeg. w powieści)